Κώστας Παππής

3/25/2020

Το σφυρί και ο χορός


Άλλο θα ήταν το θέμα μου σήμερα, όμως ήρθαν, και μάλιστα με τρόπο τραγικό, τα πάνω κάτω. Αιτία: ο κορωναϊός.

Αντί να γράψω τις προσωπικές μου απόψεις για το θέμα, για όσα έγιναν και για όσα, δυστυχώς, δεν έγιναν (και ιδίως για το τι οσμίζομαι ότι μας περιμένει μετά το τέλος της πανδημίας…), προτίμησα να σας δώσω σε δική μου, ελεύθερη μετάφραση, επιλεγμένα αποσπάσματα από ένα εξαιρετικό άρθρο που διάβασα. Θα ήθελα να σας το έδινα ολόκληρο, μαζί με τα σχήματα και τους πίνακες που το συνοδεύουν, όμως είναι εξαιρετικά μακροσκελές. Όποιοι μιλούν αγγλικά, μπορούν να το διαβάσουν ολόκληρο στη διεύθυνση:

https://medium.com/@tomaspueyo/coronavirus-the-hammer-and-the-dance-be9337092b56

Τίτλος του άρθρου: «Κορωναϊός: Το σφυρί και ο χορός»
Αγγλικός τίτλος: Coronavirus: The Hammer and the Dance
Υπότιτλος: «Πώς μπορούν να μοιάζουν οι επόμενοι 18 μήνες, αν οι ηγέτες μας αγοράσουν χρόνο»
Συγγραφέας: Tomas Pueyo
Ημερομηνία ανάρτησης 19 Μαρτίου

Παραθέτω την περίληψη του άρθρου:

«Τα ισχυρά μέτρα για τον κορωναϊό σήμερα θα πρέπει να διαρκέσουν λίγες μόνο εβδομάδες, δεν θα πρέπει να υπάρχει μεγάλη αιχμή μολύνσεων στη συνέχεια, και όλα μπορούν να γίνουν με λογικό κόστος για την κοινωνία, εξοικονομώντας εκατομμύρια ζωές στην πορεία. Εάν δεν λάβουμε αυτά τα μέτρα, δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα μολυνθούν, πολλοί θα πεθάνουν μαζί με οποιονδήποτε άλλο που χρειάζεται εντατική φροντίδα, επειδή το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης θα έχει καταρρεύσει.


Στο σχήμα φαίνονται οι συνέπειες, σε πλήθος θυμάτων, τριών εναλλακτικών στρατηγικών για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού: 1) Do nothing: Δεν κάνουμε τίποτα, 2) Mitigation: Στρατηγική μετριασμού, 3) Suppression: Στρατηγική καταστολής. Οι διαφορές στα αποτελέσματα των στρατηγικών είναι τεράστιες…  

Μέσα σε μια εβδομάδα, χώρες από όλο τον κόσμο, από μια στάση τύπου: "αυτό το πράγμα, ο κορωναϊός, δεν είναι τίποτα σπουδαίο" πέρασαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο, πολλές χώρες εξακολουθούν να μην κάνουν πολλά. Γιατί;

Κάθε χώρα θέτει την ίδια ερώτηση: Πώς πρέπει να ανταποκριθούμε; Η απάντηση δεν είναι προφανής για όλες τις χώρες. Ορισμένες, όπως η Γαλλία, η Ισπανία ή οι Φιλιππίνες, έχουν επιβάλει έκτοτε βαριά μέτρα. Άλλες, όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Ελβετία, σερνόντουσαν, διστάζοντας να πάρουν μέτρα κοινωνικής απομάκρυνσης [ήδη, πληρώνοντας βαρύ τίμημα, αναγκάζονται να συμμορφωθούν] .

Το άρθρο καλύπτει με πολλά διαγράμματα, δεδομένα και μοντέλα και με βάση πολλές πηγές, τα εξής θέματα:
1. Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση;
2. Τι επιλογές έχουμε;
3. Ποιο είναι το σημαντικό πράγμα τώρα: Ο χρόνος
4. Τι μοιάζει με μια καλή στρατηγική για τον κορωναϊό;
5. Πώς πρέπει να σκεφτούμε τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις;

Όταν θα έχετε τελειώσει την ανάγνωση του άρθρου, αυτά που θα αποκομίσετε [τα συμπεράσματα] είναι τα εξής:

Το σύστημα υγείας μας ήδη καταρρέει.
Οι χώρες έχουν δύο επιλογές: είτε θα πολεμήσουν σκληρά τώρα, είτε θα υποστούν μαζική επιδημία [πανδημία].
Εάν επιλέξουν την επιδημία, εκατοντάδες χιλιάδες θα πεθάνουν. Σε μερικές χώρες, εκατομμύρια. Και αυτό δεν θα μπορεί να εξαλείψει παραπέρα κύματα μολύνσεων.
Εάν αγωνιστούμε σκληρά τώρα, θα περιορίσουμε τους θανάτους.
Θα ανακουφίσουμε το σύστημα υγείας μας.
Θα προετοιμαστούμε καλύτερα.
Θα μάθουμε.
Ο κόσμος δεν έχει μάθει ποτέ τόσο γρήγορα για κάτι.
Και το χρειαζόμαστε, επειδή γνωρίζουμε τόσο λίγα γι’ αυτόν τον ιό.
Όλα αυτά θα επιτύχουν κάτι κρίσιμο: Αγορά χρόνου.
Εάν επιλέξουμε να πολεμήσουμε σκληρά, ο αγώνας θα είναι ξαφνικός [σκληρός στην αρχή], και στη συνέχεια βαθμιαίος [η προσπάθεια θα μετριαστεί].
Θα κλειδωθούμε μέσα για εβδομάδες, όχι για μήνες.
Στη συνέχεια, θα έχουμε όλο και περισσότερες ελευθερίες πίσω.
Μπορεί να μην επιστρέψουμε στην κανονικότητα αμέσως.
Αλλά θα είναι σύντομος, και τελικά θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα.
Και μπορούμε να κάνουμε όλα αυτά ενώ θα εξετάζουμε και την υπόλοιπη οικονομία».
Θα κλείσω με ένα απόσπασμα που εξηγεί τον τίτλο του άρθρου (τους όρους «σφυρί» και «χορό») και που συμπυκνώνει τη λύση που προτείνει ο συγγραφέας.
 

«Το Σφυρί και ο Χορός»

Τώρα γνωρίζουμε ότι η στρατηγική μετριασμού [δηλαδή παίρνοντας απλώς κάποια περιοριστικά μέτρα] είναι μάλλον μια τρομερή [όσον αφορά τις συνέπειες] επιλογή και ότι η στρατηγική καταστολής [δηλαδή παίρνοντας άμεσα και σκληρά μέτρα] έχει ένα τεράστιο βραχυπρόθεσμο πλεονέκτημα.

Αλλά οι άνθρωποι έχουν βάσιμες ανησυχίες σχετικά με αυτή τη στρατηγική:
• Πόσο θα διαρκέσει πραγματικά;
• Πόσο ακριβή θα είναι;
• Θα υπάρξει μια δεύτερη κορύφωση [της επιδημίας] τόσο μεγάλη όσο αν δεν κάναμε τίποτα;

Εδώ, θα δούμε με τι θα μοιάζει μια πραγματική στρατηγική καταστολής. Μπορούμε να την ονομάσουμε «το Σφυρί και ο Χορός».

Το σφυρί: Αρχικά, ενεργείτε γρήγορα και επιθετικά… Δεδομένης της αξίας του χρόνου, θέλουμε να εξουδετερώσουμε τον ιό το συντομότερο δυνατό.
Ένα από τα πιο σημαντικά ερωτήματα είναι: Πόσο καιρό θα διαρκέσει αυτό το τελευταίο;
Ο φόβος που όλοι έχουν είναι ότι θα είμαστε κλειδωμένοι μέσα στα σπίτια μας για μήνες, με την επακόλουθη οικονομική καταστροφή και ψυχολογική κατάρρευση…

Αλλά αυτό δεν χρειάζεται να είναι έτσι. Αυτός ο φόβος αγνοεί την ανίχνευση και τον εντοπισμό επαφών [των φορέων με τρίτους], που ήταν στον πυρήνα των πολιτικών στη Νότια Κορέα, την Κίνα ή τη Σιγκαπούρη μεταξύ άλλων, ή τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς (κρίσιμους στην Κίνα) ...

Ο χρόνος που απαιτείται για το «σφυρί» είναι εβδομάδες, όχι μήνες… Για αρκετές εβδομάδες, η Νότια Κορέα είχε τη χειρότερη επιδημία εκτός της Κίνας. Τώρα, είναι σε μεγάλο βαθμό υπό έλεγχο. Και το έκαναν χωρίς να ζητούν από τους ανθρώπους να μένουν σπίτι τους. Το πέτυχαν κυρίως με πολύ επιθετική πολιτική ανίχνευσης (τεστ), εντοπισμό των επαφών και αναγκαστική καραντίνα και απομόνωσή τους.

Μόλις το «σφυρί» [τα άμεσα, σκληρά μέτρα] κάνει τη δουλειά του, ο ιός ελέγχεται μέσα σε λίγες εβδομάδες και είστε σε πολύ καλύτερη κατάσταση για να τον αντιμετωπίσετε. Τώρα έρχεται η πιο μακροπρόθεσμη προσπάθεια: να περιοριστεί ο ιός αυτός μέχρι να υπάρξει ένα εμβόλιο...

Ο χορός: Ονομάζω «χορό» τη χρονική περίοδο που μεσολαβεί μεταξύ του «σφυριού» και ενός εμβολίου ή αποτελεσματικής θεραπείας, διότι δεν θα είναι μια περίοδος κατά την οποία τα μέτρα θα είναι το ίδιο σκληρά όπως πριν. Ορισμένες περιοχές θα ξαναζήσουν ξεσπάσματα της επιδημίας, άλλες όχι για μεγάλες χρονικές περιόδους. Ανάλογα με τον τρόπο εξέλιξης των περιπτώσεων, θα χρειαστεί να ενισχύσουμε τα μέτρα κοινωνικής απομάκρυνσης (social distancing) ή θα μπορέσουμε να τα χαλαρώσουμε. Αυτός θα είναι ένας «χορός» μέτρων μεταξύ του να βάλουμε ξανά τη ζωή μας σε λογαριασμό και της εξάπλωσης της νόσου, ένας χορός ανάμεσα στην οικονομία και την υγειονομική περίθαλψη...».
 




2/07/2020

Στον Άγιο Κωνσταντίνο στη Λαύκα



 Ήθελα από καιρό να γράψω για μιαν ακόμα «απρόοπτη συνάντησή» μου - έτσι λέω κάποια τυχαία ευρήματα, που μου προκύπτουν κατά καιρούς στις περιπλανήσεις μου στον κόσμο.

Μια τέτοια συνάντηση μού συνέβη στα μέρη της Στυμφαλίας, ακριβώς απέναντι από το Μουσείο Περιβάλλοντος, πετώντας πάνω από τη λίμνη, μέχρι το εκκλησάκι του Αγίου Κωνσταντίνου. Εσείς δεν χρειάζεται να πετάξετε, εκτός κι αν έχετε στο DNA σας γονίδια από τις Στυμφαλίδες όρνιθες ή από κάποιο άλλο, πιο πεζό, πετούμενο. Μπορείτε να πάρετε τον απέναντι δρόμο, προς την πλευρά της Αρκαδίας. Το εκκλησάκι απέχει ελάχιστα χιλιόμετρα από την Λαύκα.




Εκεί, στη βάση του υψώματος που πάνω του έχει χτιστεί το εκκλησάκι, είχα δει κάποια λίγα απομεινάρια από αρχαίο ναό: έναν τουλάχιστον σπόνδυλο από αρχαίο κίονα και μερικά ακόμα σπαράγματα.

- Α, είπα, ενώ τράβαγα φωτογραφίες. Μάλλον δωρικός. Και μεγάλος. Θα ήταν χτισμένος στο ύψωμα πάνω, στη θέση του Αγίου Κωνσταντίνου. Ο σπόνδυλος και τα άλλα απομεινάρια θα κατρακύλησαν στην βάση του υψώματος, ύστερα από κάποιον σεισμό ή ίσως από κάποιαν επιχείρηση κατεδάφισης, για να ανεγερθούν εκεί τα σύμβολα της νέας θρησκείας… Όπου, ό,τι είχε απομείνει, από τον αρχαίο ναό, θα είναι θαμμένο τώρα στα θεμέλια και κάτω από την αυλή, την πλακοστρωμένη, του νέου ναού. 


Τι το σπουδαίο, μπορεί να μου πείτε. Ναι, έχετε δίκιο, όλος ο τόπος μας είναι γεμάτος από αρχαία σπαράγματα. Τι το σπουδαίο. Αλλά όχι, έχετε άδικο! Γιατί; Πού να σας εξηγώ!  

Όλο πήγαινε πίσω το γράψιμο σχετικά με τη νέα απρόοπτη συνάντησή μου, ώσπου ξεφυλλίζοντας ένα τεύχος του «Αίπυτου» έπεσα σε μιαν άλλην απρόοπτη συνάντηση! Βλέπετε, στη ζωή, τόνα φέρνει τ’ άλλο! Έπεσα, λοιπόν, σε μια συζήτηση του Σπύρου Κ.Μιχόπουλου, εκδότη και ψυχής του σπουδαίου αυτού περιοδικού, με τον Hector Williams, τον Καναδό αρχαιολόγο Καθηγητή του Πανεπιστημίου British Columbia, που έχει κάνει ανασκαφές για πολλά χρόνια στον αρχαιολογικό χώρο της Στυμφαλίας. Την βρήκα στο (τριπλό) τεύχος του περιοδικού (Δεκέμβριος 2002, σελ. 226).





Ρωτάει, λοιπόν, ο Σ.Μιχόπουλος:

- Στον Άγιο Κωνσταντίνο στη Λαύκα τι νομίζεις ότι υπάρχει;

Και ο αρχαιολόγος καθηγητής απαντάει:

- Εκεί έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, γιατί υπάρχουν λείψανα από μεγάλο δωρικό ναό και ένα νεκροταφείο ελληνιστικών χρόνων. Ίσως να υπήρχε εκεί ένας μικρός οικισμός. Δυστυχώς δεν είχα την ευκαιρία να κάμω περισσότερη έρευνα γιατί εδώ [στην πόλη-κράτος της αρχαίας Στυμφάλου] είχαμε να κάνουμε πολλή δουλειά.


Να, λοιπόν, που πριν από εμένα είχαν πάει στο χώρο κι άλλοι, πολύ πιο αρμόδιοι, κι είχαν εντοπίσει πράγματα που εντόπισα κι εγώ. Τι το περίεργο; Πάντα έτσι συμβαίνει! Μήπως τις φρυκτωρίες στην ημιορεινή Κορινθία, στην Θέκριζα και στο Τσακούθι και στην Μεγάλη Βάλτσα, για τις οποίες έγραψα στο βιβλίο μου «Οι ψυχές των τόπων» (Εκδόσεις Βασδέκης, 2019), εγώ τις πρωτοανακάλυψα; Όλα τα είχαν ανακαλύψει άλλοι, πολλά χρόνια πριν, κι ύστερα ήρθαν κι άλλοι, και τα έψαξαν και τα ερεύνησαν κι έγραψαν γι αυτά. Όμως, τι χαρά, στις μοναχικές περιπλανήσεις σου, ανύποπτος, να συναντάς απροειδοποίητα αρχαία χνάρια, να στέκεσαι μπροστά τους σαν να είσαι ο Αδάμ που πρωτοαντικρίζει την κτίση του Θεού, να θαυμάζεις και να τα προσκυνάς!  

Κι ύστερα ήρθαν τα (πρόσφατα) νέα: Ο Σπύρος Μιχόπουλος είχε φύγει από τη ζωή. Πλήρης ημερών, κι ευτυχής υποθέτω έχοντας κάνει το ταξίδι του Οδυσσέα μέσα από το έργο του, που θα στέκει σαν φάρος πνευματικός και πρόκληση για τους επιγενόμενους.


Αλλά στον Σπύρο Μιχόπουλο και στο εμβληματικό του έργο θα αφιερώσω την συμβολή μου σε αυτήν εδώ τη στήλη της εφημερίδας στο επόμενο τεύχος.

1/06/2020

ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΗΣ ΕΛΙΚΑΣ IΧ Η ξεχασμένη βίγλα του Αγίου Κωνσταντίνου στο Ελληνικό Λακωνίας


Τι κάνεις όταν βρίσκεσαι μπροστά στο θαύμα, αυτό που εσένα σου φαίνεται ότι έχει διαστάσεις αποκάλυψης, που μπορεί να μην είναι θαύμα, να μην είναι αποκάλυψη, να είναι απλώς της φαντασίας σου ευσεβής πόθος, όμως αισθάνεσαι την ανάγκη να μοιραστείς, έστω για λίγο, με άλλους ονειροπαρμένους τον ενθουσιασμό σου;
Θέλετε την απάντησή μου;
Ενδίδεις!  

Πύργος του Φονιά
Αυτό έκανα τουλάχιστον εγώ. Κι αντί να βάλω στο τέλος του τίτλου αυτής της ανάρτησης, αλλά και της προηγούμενης, ένα ευκρινές ερωτηματικό ασφαλείας, προτίμησα να ενδώσω.
Χωρίς ερωτηματικό ασφαλείας, λοιπόν. Σήμερα θα δείξω φωτογραφίες, που τις φύλαγα για ποδαρικό, μαζί με τις ευχές μου προς τους φίλους μου για το 2020!
Ήδη από την προηγούμενη ανάρτησή μου, το μυστικό σας το είχα μισο-ξεφουρνίσει. Τι έγραφα; Μιλούσα για «κάτι τι» που ήρθα φάτσα με φάτσα στο ναό του Αγίου Κωνσταντίνου, σε μιαν ακατοίκητη, ερημική τοποθεσία κοντά στο χωριό Ελληνικό (παλιά Κουλέντια) της Λακωνίας, στην ευρύτερη περιοχή της Ελίκας. Στον δίκλιτο, δισυπόστατο ναό, αφιερωμένο στον Άγιο Κωνσταντίνο και στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, χτισμένο σε μια μικρή κορυφή. Από εκεί βλέπεις ν’ απλώνεται μπροστά σου, από τη μια μεριά, την ανατολική, η πεδιάδα των Βάτικων (Νεάπολης) κι από την άλλη, τη δυτική, ο κάμπος της Ελίκας, κι από κει και πέρα, όσο πιάνει το μάτι σου, ο κόλπος των Κυθήρων κι ο Λακωνικός κόλπος.
Έγραφα ακόμα:
«Η υπόθεση που κάνω είναι ότι οι δυο διπλανοί κάμποι, της Ελίκας και των Βάτικων, αποκλείεται να μην επικοινωνούσαν με βίγλες για ανταλλαγή κρίσιμων πληροφοριών, εκείνα τα ταραγμένα χρόνια του 17ου αιώνα και μετέπειτα, που κυριαρχούσαν οι Ενετοί στην Πελοπόννησο κι αλώνιζαν στις νότιες ακτές της οι κουρσάροι».
Είχα μιλήσει παλιότερα (δείτε σχετικές αναρτήσεις) για τις βίγλες στον κάμπο της Ελίκας: τον Κουλεντιανό Πύργο και τον Πύργο του Φονιά. Στην προηγούμενη ανάρτηση αναφέρθηκα στον διπλανό κάμπο των Βάτικων, και ειδικά στον πύργο των Βάτικων (ή Αγίας Παρασκευής), κτισμένο στην κορυφή βραχώδους υψώματος στον Κάμπο των Βοιών, που ελέγχει στρατηγικά το Λακωνικό κόλπο και την ευρύτερη χερσαία περιοχή.

Πύργος του Φονιά

Κουλεντιανός Πύργος

Κουλεντιανός Πύργος
Κι έρχομαι επιτέλους (γιατί αρκετά το καθυστέρησα) σήμερα στο «κάτι τι», που ξεφύτρωσε μπροστά στα έκπληκτα μάτια μου στο ναό του Αγίου Κωνσταντίνου! Που δεν είναι άλλο, κατά την άποψή μου, παρά ο χαμένος κρίκος της αλυσίδας των τριών πύργων που ανέφερα. Μια τέταρτη βίγλα-φρυκτωρία!
Δεξιά στην είσοδο του περίβολου του ναού, κολλητά στον τοίχο του περίβολου, αντίκρισα ένα κτίσμα μισογκρεμισμένο, χωρίς εμφανή είσοδο, ούτε παράθυρα (όπως, άλλωστε, οι Πύργοι Κουλεντιανός και του Φονιά), που για τον προσεκτικό παρατηρητή δεν φαίνεται να έχει καμία σχέση με το συγκρότημα του ναού. Αντίθετα, φαίνεται να είναι ό,τι έχει απομείνει από ένα κτίσμα όμοιο με τους πύργους του κάμπου της Ελίκας, τον Κουλεντιανό και του Φονιά (στις επόμενες φωτογραφίες η βίγλα του Αγίου Κωνσταντίνου)!







Είναι πολύ παλιό κτίσμα, οχυρού χαρακτήρα. Πύργος. Με αυτό συμφώνησε κατά την επικοινωνία μας αρχαιολόγος, εκπρόσωπος του αρχαιολογικού χώρου Μονεμβασίας, που μου ξεκαθάρισε ότι η αρχαιολογική υπηρεσία δεν διαθέτει κανένα στοιχείο για την ταυτότητα του κτίσματος. Ούτε η Μητρόπολη Σπάρτης και Μονεμβασίας, με την οποία επικοινώνησα, δεν διαθέτει κανένα σχετικό στοιχείο. Σημειώνω πως η υποδοχή της υπόθεσής μου από τους εκπροσώπους και των δυο πλευρών ήταν πολύ θερμή και ενθαρρυντική και πρέπει να τους ευχαριστήσω γι αυτό.
Ανακεφαλαιώνω: Φαίνεται ότι σε μιαν ακατοίκητη περιοχή κοντά στο χωριό Ελληνικό, στην κορυφή ενός υψώματος, στον ορεινό όγκο που χωρίζει δυο διπλανούς κάμπους στη Λακωνία, της Ελίκας και των Βάτικων, δεξιά στην είσοδο του περίβολου του ναού του Αγίου Κωνσταντίνου, εντοπίζεται μια ξεχασμένη από όλους βίγλα (φρυκτωρία). Η βίγλα είναι ο χαμένος κρίκος, που συμπληρώνει την αλυσίδα βιγλών, η οποία συνέδεε επικοινωνιακά τους δυο κάμπους. Μέσω αυτής της βίγλας οι κάτοικοι των δυο κάμπων αντάλλασσαν κρίσιμες πληροφορίες τα ταραγμένα χρόνια που κυριαρχούσαν οι Ενετοί στην Πελοπόννησο κι αλώνιζαν στις νότιες ακτές της οι κουρσάροι.
Θα σταματήσω εδώ. Περιμένω κι άλλα στοιχεία. Το ταξίδι δεν τελειώνει εδώ. Θα σημειώσω για την ώρα πως, από πολλές πηγές (καινούργιους φίλους που απόχτησα στην περιοχή, αλλά και στελέχη υπηρεσιών), προκύπτει πως, με βάση υπαρκτά ευρήματα, η περιοχή της βίγλας παρουσιάζει ευρύτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. 
Καλή χρονιά, δημιουργική, με υγεία και αισιοδοξία!

12/30/2019

Μόρια παντού;


To 2019 τελειώνει με ειδήσεις από το χώρο της προσφυγιάς που επιβεβαιώνουν, μεταξύ άλλων, έναν διχασμό της Ελληνικής κοινωνίας. Κάποιες ενδεικτικές δημοσιεύσεις τον τελευταίο μόνο μήνα του χρόνου το δείχνουν καθαρά:

Ανοικτή Επιστολή του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων μιλάει για την «αλγεινή εντύπωση που προκαλεί η εικόνα δημάρχου [σε ένα από τα μεγάλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου] να προπηλακίζει, να χυδαιολογεί, ακόμη και να αυτοδικεί απέναντι σε αιτούντες άσυλο σε κεντρική πλατεία του δήμου του». Οι πρόσφυγες διαμαρτύρονταν για τις ασφυκτικές συνθήκες διαβίωσης στο κέντρο υποδοχής και ταυτοποίησής τους. Στο κέντρο αυτό, σύμφωνα και με τα επίσημα στοιχεία, αυτή τη στιγμή βρίσκονται περί τους 7.500 ανθρώπους, ενώ η χωρητικότητα της δομής δεν ξεπερνά τους 648!

Βέβαια, η Ανοικτή Επιστολή του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων ισχυρίζεται πως τέτοιες «στάσεις και συμπεριφορές αποτελούν τη μειοψηφία ανά την ελληνική επικράτεια». Πόση αλήθεια περιέχει αυτός ο ισχυρισμός; Γιατί υπάρχει και η αντίθετη εκτίμηση: ότι γεγονότα σαν κι αυτά δείχνουν την κορυφή του παγόβουνου. Καθώς η κοινωνία προσχωρεί με ταχύ βήμα στην αντίδραση και στο συντηρητισμό, μαζί της επιταχύνουν τον αντιπροσφυγικό βηματισμό τους οι θεσμοί και η κυβέρνηση. 

Από το Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων έρχεται και η επόμενη είδηση:

«Οδυνηρές ειδήσεις από το Κιλκίς… Σε ξενοδοχείο της περιοχής όπου φιλοξενούνται 350 - 400 πρόσφυγες, δύο νέοι άνδρες αυτοκτόνησαν, ο ένας χθες κι ο άλλος σήμερα».  

Στο μεταξύ, αλλάζει το καθεστώς των κέντρων υποδοχής προσφύγων. Από ανοικτές δομές πάμε σε κλειστές, με νέο καθεστώς επιστροφών («επιτάχυνση διαδικασιών είτε για έγκριση είτε για απόρριψη και επιστροφή» το λένε). Ο ακριβής όρος είναι «Προαναχωρησιακά Κέντρα και Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης». Αυτό πρακτικά σημαίνει ένα είδος φυλακών. Εκεί θα κρατούνται οι πρόσφυγες. Ώσπου να αποφασιστεί  πιθανότατα η επαναπροώθησή τους. Πού; Εκεί από όπου απέδρασαν, με την ψυχή στο στόμα,  έχοντας βιώσει ανείπωτες τραγωδίες χωρίς να φταίνε, αναζητώντας μέσα από δρόμους φωτιάς και σιδήρου έναν κόσμο ειρήνης, δουλειάς, προκοπής γι' αυτούς και τα παιδιά τους.  

Οι παραπάνω ειδήσεις δεν είναι οι μόνες μέσα σε ένα μήνα, το Δεκέμβρη του 2019, από το χώρο της προσφυγιάς στην Ελλάδα. Απηχούν το αντιπροσφυγικό θεσμικό πλαίσιο της κυβέρνησης, που είναι απότοκο του πνεύματος που έχει εκφράσει με δηλώσεις του παλιότερα ο σημερινός αντιπρόεδρός της: «Πρέπει να τους κάνουμε τη ζωή δύσκολη για να καταλάβουν ότι είναι ανεπιθύμητοι στη χώρα και να φύγουν».

Αυτή είναι η μια Ελλάδα. Η επίσημη, που όμως εκφράζει ένα σημαντικό μέρος της Ελληνικής κοινωνίας.

Ας δούμε και την άλλη Ελλάδα: «Σε μια κίνηση αλληλεγγύης και ανθρωπιάς, αντάξια του εκλιπόντος συνθέτη, η οικογένεια του Θάνου Μικρούτσικου ζητεί αντί στεφάνων όσοι επιθυμούν να ενισχύσουν τα ασυνόδευτα προσφυγόπουλα της Μόριας στο λογαριασμό GR 07017 1355 0006 3551 3856 0788 -Τράπεζα Πειραιώς».

Aυτή είναι η άλλη Ελλάδα. Που πιστεύει πως καμιά ζωή δεν είναι λαθραία και πως δεν υπάρχουν ανθρώπινες ζωές που να αξίζουν λιγότερο από κάποιες άλλες. Που καταλαβαίνει τι έχει συμβεί σε αυτό τον κόσμο της βίας, της αρπαγής, της ιδιοτέλειας. Που ξέρει πως ο καθένας μπορεί να είναι το επόμενο θύμα τους. Δεν χρειάζονται πολλά, μια μικρή, ελάχιστη αλλαγή της τύχης. Γι αυτό καταλαβαίνει την αξία της αλληλεγγύης και της ανθρωπιάς. Και τη δείχνει όποτε και όσο μπορεί.

Έγραφα παλιότερα, με την ευκαιρία μιας επίσκεψής μου στη Λέσβο: 

«Οι οσμές δεν φωτογραφίζονται. Αν φωτογραφίζονταν, θ’ ανέβαζα μια φωτογραφία για να πάρετε μιαν ιδέα για το τι πραγματικά συμβαίνει σήμερα στο στρατόπεδο προσφύγων της Μόριας. Μια φωτογραφία με την οσμή του οχετού που «φιλοξενεί» τις χιλιάδες ψυχές, που αδυσώπητες δυνάμεις έχουν πετάξει εκεί, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Μυτιλήνη. Με την οσμή που σε χτυπάει πολύ πριν φτάσεις στα όρια του στρατοπέδου… Ο τόπος που αναγκάζονται να κατοικήσουν έχει ξεχειλίσει. Κανείς δεν αισθάνεται ασφαλής. Οι άνθρωποι γίνονται αγρίμια. Οι ψυχές αρρωσταίνουν. Σκηνές βίας ξεσπούν. Παρανομία, εγκληματικότητα, βιασμοί. Συμπλοκές ανάμεσα σε «αντίπαλες» εθνικότητες. Οι σκηνές έξω από το στρατόπεδο των προσφύγων, που έχει μια στοιχειώδη υποδομή, είναι πολλαπλάσιες από τις σκηνές του στρατοπέδου. Εκεί, έξω από το στρατόπεδο, δεν υπάρχουν υποδομές. Δεν υπάρχει νερό, ηλεκτρικό, αποχετεύσεις. Σε λίγο καιρό θα πλακώσει χειμώνας. Πώς θα επιβιώσουν;». 
   
Αυτά για τον περασμένο χειμώνα… Τον φετινό;

Τελείωνα εκείνο το κείμενο ως εξής:

«…Σκέφτομαι να στείλω στους ηγέτες της γης μια φωτογραφία από το στρατόπεδο προσφύγων της Μόριας. Πού ξέρεις, μπορεί ο άγγελος ή ο δαίμονάς μου να κάνουν το θαύμα τους και αυτή η φωτογραφία να κάνει την εξαίρεση: να μπορέσει να τους μεταφέρει την οσμή του στρατοπέδου. Αλλά το ξανασκέφτομαι και αλλάζω γνώμη. Αυτών η όσφρηση συγκινείται μόνο με την οσμή της εξουσίας και του χρήματος. Τις άλλες οσμές δεν τις πιάνει. Κι αν τις πιάσει, την αφήνουν παγερά αδιάφορη»(*).

(*)  https://costaspappis.blogspot.com/2018/09/blog-post_21.html

12/17/2019

Το Τρίγωνο της Ελίκας VIII Ανακαλύπτοντας μια ξεχασμένη βίγλα!



Σας είχα προϊδεάσει στην προηγούμενη ανάρτησή μου για μιαν έκπληξη.

Σας έλεγα συγκεκριμένα, πως η περιπλάνησή  μου με την συντροφιά του Θοδωρή για να βρούμε τον πύργο της Βασιλοπούλας στην περιοχή της Ελίκας, στη Λακωνία, «μας επιφύλασσε μια σπουδαία έκπληξη». Και σημείωνα πως «μπορεί να είναι το απρόσμενο εύρημα, η καταξίωση των κόπων, που φαντασιώνεται κάθε οδοιπόρος με τα δικά μας μυαλά!». Τέλος, έλεγα πως σας τη φύλαγα για επόμενη ανάρτηση.

Ιδού ήρθε η ώρα της!






Πρόκειται (αν τα στοιχεία και οι σκέψεις μου είναι σωστές) για μια, κατά τη γνώμη μου, σπουδαία ανακάλυψη που έφερε η τύχη (ή το δαιμόνιό μου!) μπροστά μου: η ανακάλυψη μιας ξεχασμένης από όλους βίγλας (φρυκτωρίας)! Δηλαδή του χαμένου κρίκου, που συμπληρώνει την αλυσίδα βιγλών, η οποία συνέδεε τον κάμπο της Ελίκας με τον κάμπο των Βάτικων (Νεάπολης) της Λακωνίας!


 

Θυμάστε που σας έλεγα ότι, για να βρούμε τον πύργο της Βασιλοπούλας, αποφασίσαμε να κατοπτεύσουμε την περιοχή πάνω από την Παντάνασσα, στο Ελικόβουνο, παίρνοντας το δρόμο που περνάει μέσα από το χωριό, ανεβαίνει πάνω από τα χωριά Κρυόβρυση και Παντάνασσα και φτάνει ως την κορφή του Ελικόβουνου. Πάμε. Βρίσκουμε την κορυφογραμμή να στεφανώνεται από ανεμογεννήτριες. Ψάχνουμε στην κορυφογραμμή, τίποτα, μόνο ανεμογεννήτριες. Κοιτάμε στην πλαγιά, τίποτα. Πύργο δεν βλέπουμε. Παίρνουμε απογοητευμένοι το δρόμο της επιστροφής. Και τότε…





Τότε… κάθε εμπόδιο για καλό! Δεν βρίσκουμε σ’ εκείνη την εξόρμηση τον πύργο της Βασιλοπούλας (τον βρήκαμε στην επόμενη), αλλά το δαιμόνιό μου με προστάζει, αντί να επιστρέψουμε στη βάση μας, στο Μαραθιά, στην παραλία της Ελίκας, να πάρουμε, λίγο πιο κάτω από την κορυφογραμμή, προς τα ανατολικά, προς την κατεύθυνση της Νεάπολης, δηλαδή, εκείνο το δρόμο, το χωματόδρομο, εκείνο το καλό δρομάκι, που τελικά μας βγάζει σε λίγα λεπτά σε ένα ύψωμα όπου υπάρχει στο πουθενά μια εκκλησιά! Και τι εκκλησιά!



Να μην σας ζαλίσω άλλο: πρόκειται, όπως ανακαλύπτουμε μετά, για το ναό του Αγίου Κωνσταντίνου (πρόκειται στην πραγματικότητα για δισυπόστατο ναό, αφιερωμένο το μεν στον Άγιο Κωνσταντίνο το δε στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό). Κι όπως διαβάζω την επόμενη σε μιαν ιστοσελίδα, «…βρίσκεται χτισμένος σε μία μικρή κορυφή του ορεινού όγκου που αγκαλιάζει την πεδιάδα των Βατίκων. Πρόκειται για δίκλιτο μεταβυζαντινό ναό που απολαμβάνει την θέα του Βατικιώτικου κάμπου και κόλπου, των Κυθήρων αλλά και του Λακωνικού κόλπου».






Δείτε:

https://www.visitvatika.gr/el/culture/churches-monasteries/agios-konstantinos.html

Πολύ ενδιαφέρων ναός. Δείτε φωτογραφίες. Θα ξαναμιλήσουμε γι’ αυτόν. Αλλά αλλού μας περιμένει το θαύμα! Και συγκεκριμένα, έξω ακριβώς από το ναό!




Πριν προχωρήσω, θα σας θυμίσω πως στα αρχαία χρόνια, αλλά και στα κατοπινά, τα βυζαντινά και τα νεότερα, η μετάδοση πληροφοριών σε μεγάλες αποστάσεις γινόταν (και) μέσω σταθμών φρυκτωριών. Γινόταν, δηλαδή, μέσω πύργων που μετέδιδαν μηνύματα με τη χρήση φωτιάς ή καπνού. Κατά τους βυζαντινούς χρόνους, για παράδειγμα, οργανωμένα δίκτυα τηλεπικοινωνιών κάλυπταν ολόκληρη τη βυζαντινή επικράτεια, κυρίως για αμυντικούς σκοπούς. Τότε, αντί του όρου φρυκτωρία, χρησιμοποιούνταν η λέξη βίγλα (παρατηρητήριο).



Στην περιοχή αυτού που ονόμασα «Τρίγωνο της Ελίκας», οι δυο κορφές του τριγώνου, στην ακτή της Ελίκας, είναι θέσεις όπου στέκονται ακόμα δυο βίγλες: ο Κουλεντιανός πύργος κι ο πύργος του Φονιά. Οι  βίγλες αυτές επόπτευαν τον κόλπο της Ελίκας με σκοπό την έγκαιρη ειδοποίηση σε περίπτωση που θα την έπεφταν στα μέρη αυτά πειρατές για πλιάτσικο. Τα έχουμε πει σε προηγούμενες αναρτήσεις μου.



Αυτά στον κάμπο της Ελίκας.

Από την άλλη μεριά, στον διπλανό κάμπο των Βάτικων (Νεάπολης Λακωνίας), υπάρχει ένας άλλος πύργος. Είναι ο πύργος των Βάτικων ή της Αγίας Παρασκευής. Τι γνωρίζουμε γι αυτόν;

Ανατρέχουμε στον γνωστό ιστότοπο https://www.kastra.eu/ και διαβάζουμε:

«Το κάστρο της Αγίας Παρασκευής, στο Δημοτικό Διαμέρισμα Μεσοχωριού, είναι κτισμένο στην κορυφή βραχώδους υψώματος στον Κάμπο Βοιών, «στα μέρη των Βατίκων», όπως αναφέρει το χρονικό του Μορέως. Βρίσκεται κοντά στα χωριά Μεσοχώρι και Φαρακλό, ενώ απέχει από την Νεάπολη 1850μ. Το σημείο ελέγχει στρατηγικά το Λακωνικό κόλπο και την ευρύτερη χερσαία περιοχή.



Η κατασκευή του κάστρου σύμφωνα με την κεραμική και τα κατασκευαστικά-μορφολογικά του στοιχεία μπορεί να τοποθετηθεί στον 7ο – 9ο αιώνα… Πρόκειται για μικρό οχυρό, στις γωνίες του οποίου αναπτύσσονται ορθογώνιοι διώροφοι πύργοι. Στο εσωτερικό τους οι πλευρικοί τοίχοι διαρθρώνονται σε τυφλά αψιδώματα που στηρίζονταν σε τετράγωνους πεσσούς. Ιδιαίτερα μορφολογικά γνωρίσματα αποτελούν οι ημικυκλικής διατομής πολεμίστρες, που μαρτυρούν τον αμυντικό χαρακτήρα του συγκροτήματος».





Η υπόθεση που κάνω είναι ότι οι δυο διπλανοί κάμποι, της Ελίκας και των Βάτικων, αποκλείεται να μην επικοινωνούσαν με βίγλες για ανταλλαγή κρίσιμων πληροφοριών, εκείνα τα ταραγμένα χρόνια, που κυριαρχούσαν οι Ενετοί στην Πελοπόννησο κι αλώνιζαν στις νότιες ακτές της οι κουρσάροι. 



Όμως, ανάμεσα στον κάμπο της Ελίκας και στον κάμπο των Βάτικων μεσολαβεί ορεινός όγκος που εμποδίζει κάθε οπτική επαφή μεταξύ των πύργων της μιας και της άλλης πλευράς! Για ν’ αποκτήσουν δυνατότητα επικοινωνίας, χρειάζεται ένας ενδιάμεσος πύργος, μια βίγλα, χτισμένη ψηλά, σε μια κορφή του ορεινού όγκου που χωρίζει τους δυο κάμπους, που θα παίρνει και θα αναμεταδίνει μηνύματα από και προς κάθε κάμπο.

Κάτι λείπει λοιπόν…

Αλλά μήπως… δεν λείπει;

Η συνέχεια στο επόμενο!

12/05/2019

Τρίγωνο της Ελίκας VΙΙ Ο πύργος της Παντάνασσας (Βασιλοπούλας)


Ξαναπιάνω το νήμα του αφηγήματός μου για το τρίγωνο της Ελίκας. Τελευταία φορά που έγραψα για κείνα τα μέρη ήταν τον περασμένο Αύγουστο. Ήταν για την Παναγία στις Κεφαλιές και για τον Τζων Γουαίην από την Ελίκα.  Διέκοψα βίαια (!) γιατί μεσολάβησαν ταξίδια μου στον Άη Στράτη και στην αρχαία Νουβία (βόρειο Σουδάν) και στη Σικυώνα (ο αρχαίος νεκρός και τα σανδάλια του) και στους Φούρνους της Ικαρίας. Όλα αυτά τα ταξίδια απαιτούσαν να μιλήσω γι’ αυτά, έστω για λίγο, και να επιστρέψω σε αυτά σε πιο εύθετο χρόνο, πράγμα που έκανα και θα κάνω.






Πίσω στην Ελίκα της Λακωνίας, λοιπόν. Αγαπημένος τόπος. Έλεγα την τελευταία φορά: η επόμενη επίσκεψή μας θα είναι στον λεγόμενο «Πύργο της Βασιλοπούλας». Τον ανακαλύψαμε, όχι εύκολα, με τον Θοδωρή, με τη βοήθεια του Δημήτρη, από το χωριό της Παντάνασσας (καλή του ώρα), αλλά και της τύχης…




Το χωριό της Παντάνασσας το συνδέσαμε με τη μια από τις τρεις κορφές αυτού που ονομάσαμε «Τρίγωνο της Ελίκας»: με την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Οι άλλες δυο κορφές του τριγώνου είναι ο Κουλεντιανός πύργος κι ο πύργος του Φονιά. Πύργοι – βίγλες για την ακρίβεια, που επόπτευαν τον κόλπο της Ελίκας με σκοπό την έγκαιρη ειδοποίηση σε περίπτωση που θα την έπεφταν στα μέρη αυτά πειρατές για πλιάτσικο.  Έλα, όμως, που το χωριό Παντάνασσα συνδέεται και με ένα άλλο μνημείο: τον πύργο της Παντάνασσας (ή Πύργο Ελικοβουνού ή Πύργο Γερουμάνας ή Πύργο Βασιλοπούλας)!



 Γνωρίζαμε από κάποιες πηγές την ύπαρξη του πύργου αλλά δυσκολευτήκαμε να τον βρούμε. Κάποια πηγή μας διαβεβαίωνε πως (επί λέξει): «δεν υπάρχει δρόμος για τον πύργο. Η προσέγγιση γίνεται μόνο μετά από πεζοπορία με πλησιέστερο σημείο εκκίνησης τον μοναδικό στο είδος του ναό του Αγίου Αθανασίου [τον περίφημο βυζαντινό ναό της Παντάνασσας που έχω ήδη παρουσιάσει στο blog μου], που βρίσκεται περί το 1,5 χιλιόμετρο νοτιότερα και χαμηλότερα, μεταξύ των χωριών Παντάνασσας και Κρυόβρυσης».  Όχι και τόσο σαφές… Άσε που δεν ήταν ούτε ακριβές. Γιατί υπάρχει δρόμος, και τον βρήκαμε, αφού με το τζιπάκι μου φτάσαμε σε απόσταση αναπνοής από τον πύργο!




Αποφασίσαμε να κατοπτεύσουμε την περιοχή παίρνοντας το δρόμο που περνάει μέσα από την Παντάνασσα, ανεβαίνει πάνω από τα χωριά Κρυόβρυση και Παντάνασσα και φτάνει ως την κορφή του Ελικόβουνου, που τώρα στεφανώνεται από ανεμογεννήτριες (έξι συνολικά). Ψάξαμε στην κορυφογραμμή, τίποτα, μόνο οι ανεμογεννήτριες. Κοιτάξαμε στην πλαγιά, τίποτα. Πύργο δεν βρήκαμε. Αλλά η περιπλάνησή  μας μάς επιφύλασσε μια σπουδαία έκπληξη (μπορεί να είναι το απρόσμενο εύρημα, η καταξίωση των κόπων, που φαντασιώνεται κάθε οδοιπόρος με τα δικά μας μυαλά!) που σας τη φυλάω για επόμενη ανάρτηση.





Ο Δημήτρης στην Παντάνασσα μας έδωσε μια νέα ευκαιρία με τις οδηγίες του. Παίρνουμε έναν άλλο δρόμο, λίγο πριν την Κρυόβρυση, στρίβοντας αριστερά σε οξεία γωνία, και προχωρώντας σ’ ένα δρόμο αγροτικό. Σε λίγο ο δρόμος δυσκολεύει. Φτάνουμε σε μια διχάλα και … ουπς, πάλι τζίφος!


Κατεβαίνουμε από το τζιπ, και πλέον αναλαμβάνει το … δαιμόνιό μου! Το φοβερό μου δαιμόνιο, που με έχει ξελασπώσει τόσες φορές. Παίρνω το δεξί της διχάλας και… νάτος, από το πουθενά! Ο πύργος της Παντάνασσας ή πύργος του Ελικοβουνού ή πύργος της Γερουμάνας ή πύργος της Βασιλοπούλας, όπως είναι πιο γνωστός!
Οι συντεταγμένες του: 36°36'47.6"N  22°58'13.8"E.




Ο ήλιος είχε αρχίσει να γέρνει προς τη δύση. Δεν έχουμε πολύ χρόνο για να επισκεφτούμε τον πύργο, να τον περιεργαστούμε, να τον φωτογραφίσουμε. Βιαζόμαστε, λοιπόν, ο Θοδωρής κι εγώ, βαδίζουμε ανάμεσα σε ξερούς θάμνους, και φτάνουμε σε ένα μικρό λιόφυτο, σε τοπίο βραχώδες, από όπου «φυτρώνει» ο πύργος – ή ό,τι έμεινε από αυτόν. Σκαρφαλώνουμε στο εσωτερικό του μισογκρεμισμένου πύργου, σημειώνουμε διάφορες λεπτομέρειες, τις φωτογραφίζουμε. Έχουμε θέα στον κόλπο της Ελίκας, στο Λακωνικό κόλπο. Παρεμβάλλονται λόφοι, βαθιά φαράγγια, ελαιώνες, κάπου-κάπου το μάτι μας σκαλώνει σε μετόχια, μικρά αγροτόσπιτα και στάνες. 





Από το γνωστό ιστότοπο https://www.kastra.eu έχουμε τις εξής πληροφορίες για τον πύργο της Βασιλοπούλας:
Τοποθεσία: Πάνω από τα χωριά Κρυόβρυση  (παλιά ονομασία Γερουμάνα) και Παντάνασσα Βοιών (Βάτικα) Λακωνίας, 1.5χλμ βόρεια από το ναό Αγ. Αθανασίου.
Υψόμετρο ≈ 470 m (Σχετικό ύψος ≈300 m).
Χρόνος κατασκευής: τέλη 14ου αιώνα (υστεροβυζαντινό). Κατάσταση: μάλλον κακή.




Πρόκειται για τυπική βυζαντινή βίγλα, διώροφη, ορθογώνιας κάτοψης, διαστάσεων 6x4 μ,, με μέγιστο σωζόμενο ύψος 4,50 μ. Είναι χτισμένη με αργολιθοδομή, με χρήση ξυλοδεσιάς και συνδετικό κονίαμα, στο οποίο παρεμβάλλονται, σε επάλληλες στρώσεις, πλακοειδείς σχιστόλιθοι.
Η είσοδος γινόταν μέσω μικρής ορθογώνιας θύρας στα δυτικά, ενώ στην ανατολική όψη ανοιγόταν παράθυρο.


Τα τυπολογικά της χαρακτηριστικά την χρονολογούν στους υστεροβυζαντινούς χρόνους.
Σχετικά με την ιστορία του πύργου διαβάζουμε:
Ο πύργος ταυτίζεται με τον αναφερόμενο στο χρυσόβουλο του συναυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου (1405) «πύργο του Ελικοβουνού».
Πιθανότατα είναι αμυντικό έργο του 14ου αιώνα των Βυζαντινών του Δεσποτάτου του Μυστρά.

Σχετικά με το όνομα του κάστρου διαβάζουμε:


Ο πύργος τοπικά αναφέρεται και σαν «πύργος της Βασιλοπούλας». Η βασιλοπούλα υποτίθεται ότι ήταν η Ειρήνη Παλαιολόγου, κόρη του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου, στην οποία αποδίδεται και η ίδρυση της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου (Παντάνασσας) το 1285. Σημειώνεται, πάντως, ότι η σύνδεση με την Ειρήνη Παλαιολόγου δεν τεκμηριώνεται ιστορικά και είναι μάλλον ανακριβής, για δυο λόγους:

Πρώτον ο Ανδρόνικος Β’ δεν είχε κόρη Ειρήνη. Είχε αδερφή, νύφη, ανιψιά και σύζυγο με αυτό το όνομα. Απ’ όλες αυτές, ίσως η νύφη του Ειρήνη, σύζυγος του γιού του Ιωάννη, να είχε σχέση με τη Λακωνία.
Δεύτερον, ο Άγιος Αθανάσιος θεωρείται πιθανότερο να χτίστηκε από Ιωαννίτες ιππότες (!) στο τέλος του 14ου αιώνα (και όχι του 13ου). Αυτό συνάγεται από τη τεχνοτροπία του ναού και από το σταυρό της Μάλτας στο υπέρθυρο. 


Τέλος, όσον αφορά τα δομικά, αρχιτεκτονικά και οχυρωματικά στοιχεία, διαβάζουμε ότι ο πύργος είναι χτισμένος σε βραχώδες ύψωμα, που εξασφάλιζε τον έλεγχο του Λακωνικού κόλπου, της κοιλάδας που αναπτύσσεται μπροστά του, καθώς και της μεσαιωνικής οδού που οδηγούσε στην Καστροπολιτεία της Μονεμβασίας.




Βλέπουμε ότι σε, μικρή απόσταση από τον πύργο, λίγες δεκάδες μέτρα, ο δρόμος που υπάρχει, τώρα σε κακή κατάσταση, πρέπει να ήταν ένας αρκετά φαρδύς χωματόδρομος, πού θα μπορούσε να χρησιμοποιείται από άμαξες. Ο καθένας μπορεί να το δει.

Το συζητάμε με το Θοδωρή. Καταλήγουμε ότι αυτό συνάδει με την περιγραφή «μεσαιωνική οδός που οδηγούσε στην Καστροπολιτεία της Μονεμβασίας». Αν είναι έτσι, τότε το κάστρο της Βασιλοπούλας δεν είχε κύριο σκοπό να εξασφαλίζει τον έλεγχο του Λακωνικού κόλπου. Μάλλον θα χρησίμευε περισσότερο  σαν οχυρό που έλεγχε την κίνηση πάνω σε αυτή την «μεσαιωνική οδό», που αργότερα εγκαταλείφθηκε, γιατί φτιάχτηκε ο ασφαλτόδρομος προς Μονεμβασιά.

Σε λίγο θα έχει νυχτώσει. Ώρα για επιστροφή.

Πάει κι αυτό το τάμα!